Nursing course information in marathi | नर्स कसे बनायचे ?

   आजच्या काळात वैद्यकीय क्षेत्रात करिअर करण्याची व्याप्ती झपाट्याने वाढत आहे. 

हे पाहता बारावीनंतर वैद्यकीय अभ्यासक्रम

 करून या क्षेत्रात आपले करिअर घडविण्याचे स्वप्न 

अशा परिस्थितीत, जर तुम्हीही वैद्यकीय क्षेत्रात करिअर करू इच्छित असाल तर आजचा लेख तुमच्यासाठी खूप महत्त्वाचा ठरणार आहे.


नर्सिंग होण्यासाठी कोणते कोर्स करावे लागतात, नर्सिंग कोर्सची फी किती आहे, कोणत्या विषयांचा अभ्यास करावा लागतो, प्रवेश प्रक्रिया काय आहे, स्कोप काय आहे, पगार किती असेल. दिले जाईल, इ.



नर्स कसे बनायचे ?

Nursing course information in marathi
Nursing course information in marathi 


भारतीय नर्सिंग कौन्सिलने नर्स होण्यासाठी मान्यता दिलेले अनेक अभ्यासक्रम आहेत. जसे ANM, GNM, Bsc, Post Basic Bsc Nursing, Msc इ. या सर्व प्रकारच्या परिचारिका बनण्यासाठी आवश्यक असलेली माहिती खाली पाहता येईल.



ANM नर्स कसे व्हावे:


 ANM म्हणजे सहाय्यक नर्स मिडवाइफ. हा 2 वर्षांचा डिप्लोमा कोर्स आहे, प्रवेशासाठी, तुम्हाला मान्यताप्राप्त बोर्डातून किमान 12वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे किंवा त्याच्या समकक्ष कोणतीही पात्रता असणे आवश्यक आहे.



या अभ्यासक्रमात प्रवेश घेण्यासाठी उमेदवाराचे वय किमान १७ वर्षे आणि कमाल ३५ वर्षे असणे आवश्यक आहे. हा कोर्स खास मुलींसाठी तयार करण्यात आला आहे ज्यामध्ये कोणताही मुलगा सहभागी होऊ शकत नाही.



दोन वर्षांचा एएनएम अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर उमेदवारांना सरकारी व खासगी रुग्णालये, प्राथमिक आरोग्य केंद्रात नोकरी मिळते. 

तुम्ही या कोर्सची प्रवेश प्रक्रिया, अभ्यासक्रम, फी इत्यादी तपशील येथे क्लिक करून जाणून घेऊ शकता: 


GNM नर्स कसे व्हावे: 


GNM चे पूर्ण नाव जनरल नर्सिंग आणि मिडवाइफरी आहे, हा एक डिप्लोमा कोर्स देखील आहे ज्यामध्ये प्रवेश घेणारे उमेदवार मुलगा किंवा मुलगी असू शकतात.

हा साडेतीन वर्षांचा अभ्यासक्रम आहे, ज्यामध्ये तीन वर्षांचा अभ्यास आणि उरलेले अर्धा वर्ष करावे लागणार आहे. इंटर्नशिप दरम्यान उमेदवारांना वेतन देखील प्रदान केले जाते.

अभ्यासक्रमात प्रवेश घेण्यासाठी कोणत्याही मान्यताप्राप्त मंडळातून किंवा त्याच्या समकक्षातून किमान 12वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे आणि त्यात किमान 45 टक्के गुण असणे आवश्यक आहे, तर आरक्षण श्रेणीसाठी किमान 40 टक्के गुण असणे बंधनकारक आहे.


यामध्ये प्रवेश घेण्यासाठी कोणत्याही विषयाची सक्ती नाही, हे लक्षात ठेवा. विज्ञान, कला किंवा वाणिज्य शाखेतून बारावी उत्तीर्ण झालेले कोणतेही विद्यार्थी या अभ्यासक्रमासाठी पात्र आहेत आणि कोणत्याही अडचणीशिवाय या अभ्यासक्रमात प्रवेश घेऊ शकतात.

बारावीत मिळालेल्या गुणांच्या आधारे, प्रवेश परीक्षेच्या आधारे आणि थेट प्रवेश अशा तीन प्रकारे अभ्यासक्रमाला प्रवेश दिला जातो.

बहुतांश शासकीय महाविद्यालयांमध्ये बारावीत मिळालेल्या क्रमांकाच्या आधारे गुणवत्ता यादी तयार केली जाते आणि त्या आधारे प्रवेश प्रक्रिया सुरू केली जाते. 


 Bsc nurse कसे व्हावे-


चार वर्षांच्या कालावधीची पदवी स्तरावरील नरसिंग पदवी आहे

एकूण या चार वर्षांत उमेदवारांना आठ सेमिस्टर द्यावे लागतील. 

प्रत्येक सेमिस्टर दर सहा महिन्यांच्या अंतराने आयोजित केले जाते.

या अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेण्यासाठी उमेदवारांना विज्ञान शाखेतून बारावीचा अभ्यास करावा लागतो ज्यामध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र हे विषय असणे अनिवार्य आहे.

बहुतांश शासकीय महाविद्यालयांमध्ये बारावीत मिळालेल्या क्रमांकाच्या आधारे गुणवत्ता यादी तयार केली जाते आणि त्या आधारे प्रवेश प्रक्रिया सुरू केली जाते. 


या सर्व विषयात किमान ४५ टक्के गुणांची मागणी असून, सर्वसाधारण प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी अनुसूचित जमातीसाठी किमान ४० टक्के गुण असावेत, तरच या अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेण्यास मान्यता मिळेल.

B.Sc नर्सिंगच्या अभ्यासासाठी भारतीय नर्सिंग कौन्सिलने विहित केलेले वय किमान १७ वर्षे असावे. जर कोणी यापेक्षा वयाने लहान असेल तर त्यांना 17 वर्षे वाट पाहावी लागेल, त्यानंतर ते अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेऊ शकतात.

B.Sc नर्सिंग फी, अभ्यासक्रम, व्याप्ती, करियर, नोकऱ्या, पगार इ., 


पोस्ट बेसिक बीएससी नर्स कसे व्हावे:


 पोस्ट बेसिक हा २ वर्षांचा ग्रॅज्युएशन नर्सिंग कोर्स आहे. हा कोर्स अशा उमेदवारांसाठी आहे ज्यांनी 12वी नंतर जीएनएम नर्सिंगचे शिक्षण घेतले आहे आणि त्यांना पुढील शिक्षण चालू ठेवायचे आहे.

अशा परिस्थितीत जीएनएम करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी पोस्ट बेसिक बीएससी नर्सिंगचा अभ्यास केला पाहिजे, ही एक बॅचलर डिग्री आहे ज्याची मागणी आपल्या देशात तसेच जगातील कोणत्याही देशात आहे.

या अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेण्यासाठी जीएनएम अभ्यासक्रमाव्यतिरिक्त कोणत्याही विशेष पात्रतेची आवश्यकता नाही. कोणताही उमेदवार त्याचा GNM नर्सिंगचा अभ्यास पूर्ण केल्यानंतर 1 वर्षानंतर या अभ्यासक्रमात प्रवेश घेऊ शकतो.



यामध्ये प्रामुख्याने थेट प्रवेश उपलब्ध आहेत. त्याचा कालावधी दोन वर्षांचा आहे, या दोन वर्षांत एकूण चार सेमिस्टर घेतले जातात जे दर सहा महिन्यांनी घेतले जातात. दोन वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर उमेदवारांना आरोग्य क्षेत्रात वरिष्ठ परिचारिका म्हणून नोकरी मिळते.




एमएससी नर्सिंग करून नर्स कसे बनता येईल: 


एमएससी नर्सिंग हा एक पोस्ट ग्रॅज्युएशन कोर्स आहे जो ग्रॅज्युएट झालेले नर्सिंग उमेदवार करू शकतात. त्याचा कालावधी २ वर्षांचा असून त्यात चार सेमिस्टर द्यावे लागतात.

त्यात प्रवेश घेण्यासाठी कोणत्याही प्रकारची प्रवेश परीक्षा देण्याची गरज नाही, बहुतांश महाविद्यालयांमध्ये थेट प्रवेश घेतला जातो. अशा परिस्थितीत उमेदवार थेट महाविद्यालयाशी संपर्क साधून प्रवेश शुल्क भरून अभ्यासक्रमात प्रवेश घेऊ शकतात.


नर्स कसे बनायचे किंवा नर्सिंग कोर्सची माहिती तुम्हाला नक्कीच समजली असेल. आता नर्सिंग कोर्ससाठी किती शुल्क आकारले जाते ते जाणून घेऊया.

भारतात नर्सिंगसाठी अनेक महाविद्यालये आहेत, जिथून तुम्ही ANM, GNM किंवा B.Sc नर्सिंग कोर्स करू शकता. परंतु कोणत्याही महाविद्यालयात प्रवेश घेण्यापूर्वी त्या महाविद्यालयाची संपूर्ण माहिती घ्यावी.


1.ऑल इंडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्स, नवी दिल्ली


2.मद्रास मेडिकल कॉलेज, चेन्नई, तामिळनाडू


3.किंग जॉर्ज मेडिकल युनिव्हर्सिटी, लखनौ, उत्तर प्रदेश


4.लेडी हार्डिंग मेडिकल कॉलेज, नवी दिल्ली


5.राजस्थान आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ, जयपूर, राजस्थान


6.किंग एडवर्ड मेमोरियल हॉस्पिटल आणि सेठ गोरधनदास सुंदरदास मेडिकल कॉलेज, मुंबई, महाराष्ट्र


7.BMCRI - बंगलोर मेडिकल कॉलेज आणि रिसर्च इन्स्टिट्यूट, बेंगळुरू, कर्नाटक


8.राजीव गांधी आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ, बंगलोर, कर्नाटक



नर्सिंग कोर्स फी तपशील


Nursing course information in marathi
Nursing course information in marathi 


नर्सिंग कोर्सची फी अनेक गोष्टींवर अवलंबून असते जसे की, उमेदवार कोणत्या नर्सिंग कोर्सवर प्रवेश घेईल, या व्यतिरिक्त, वेगवेगळ्या कॉलेजमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारचे शुल्क आकारले जाते, ते राज्यानुसार वेगळे आहे.



जर एएनएम नर्सिंग कोर्सची फी साधारणपणे सांगितली, तर सरासरी फी ₹ 5000 ते ₹ 50,000 पर्यंत असते. ही रक्कम सरकारी आणि खाजगी दोन्हीमध्ये भिन्न असू शकते.

GNM नर्सिंग कोर्सच्या फीबद्दल बोलायचे झाल्यास, संपूर्ण कोर्सची फी ₹ 30,000 ते ₹ 4,00,000 पर्यंत असते. कोणत्याही सरकारी महाविद्यालयात सरासरी शुल्क ₹ 30,000 ते ₹ 35,000 पर्यंत आकारले जाते, तर खाजगी महाविद्यालयात, हा आकडा सुमारे 4 लाखांपर्यंत पोहोचला असेल.


नर्सिंग कोर्सची फी अनेक गोष्टींवर अवलंबून असते जसे की, उमेदवार कोणत्या नर्सिंग कोर्सवर प्रवेश घेईल, या व्यतिरिक्त, वेगवेगळ्या कॉलेजमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारचे शुल्क आकारले जाते, ते राज्यानुसार वेगळे आहे.



जर आपण Bsc नर्सिंग कोर्सची फी पाहिली तर, सरासरी वार्षिक श्रेणी ₹ 10,000 ते ₹ 1,60,000 पर्यंत असते. ही रक्कम महाविद्यालय आणि राज्यानुसार बदलू शकते.



नर्सिंग ची तयारी कशी करावी


जर कोणाला परिचारिका व्हायचे असेल तर त्यांनी नर्सिंगची आधीच तयारी करावी कारण नर्सिंग कोर्सला प्रवेश घेण्यासाठी अनेक महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश परीक्षा घेतली जाते आणि प्रवेशही गुणवत्तेच्या आधारावर घेतला जातो. अशा स्थितीत बारावीत मिळालेल्या क्रमांकाला महत्त्व दिले जाते.

एखाद्याला खाजगी महाविद्यालयात नर्सिंगचा कोर्स करायचा असेल तर त्याला विशेष तयारी करण्याची गरज नाही. मात्र बहुतांश शासकीय महाविद्यालयांमध्ये गुणवत्तेच्या आधारे प्रवेश पुढे केले जातात. त्यामुळे तुम्ही आगाऊ तयारी करावी.


प्रवेश परीक्षेत प्रामुख्याने भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र या विषयांचे प्रश्न विचारले जातात. त्यापैकी बहुतेक जीवशास्त्राचे होते.



नर्सिंग नंतर काय करावे-


नर्सिंगच्या अभ्यासानंतर जगभरातील उमेदवारांसाठी अनेक दरवाजे उघडले जातात. नर्स झाल्यानंतर, तुम्हाला प्रामुख्याने वैद्यकीय क्षेत्रात नोकरी मिळेल जसे की,

खाजगी रुग्णालय

सरकारी रुग्णालय

खाजगी दवाखाना

विना - नफा संस्था

सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपनी

खाजगी नर्सिंग सेवा

रेल्वे रुग्णालय

खाजगी नर्सिंग सेवा



नर्सचा पगार किती आहे-


नर्सच्या पगाराबद्दल बोलायचे झाले तर ते नर्सिंग कोर्स, नोकरीचे क्षेत्र म्हणजे सरकारी किंवा खाजगी, नोकरीची स्थिती, कामाचा अनुभव इत्यादींवर अवलंबून असते.



जर आपण सरकारी परिचारिकांच्या पगाराबद्दल बोललो, तर सुरुवातीला दर महिन्याला सरासरी ₹ 25,000 ते ₹ 35,000 मिळतात. त्याच खाजगी परिचारिकांचा पगार पाहण्यासाठी, सुरुवातीला तो थोडा कमी आहे, सुमारे ₹ 18,000 ते 20,000.

जसजसा कामाचा अनुभव वाढतो तसतसा पगारही वाढू लागतो. सरकारी नर्सचा पगार खासगी नर्सपेक्षा जास्त असतो हे लक्षात ठेवा.

नर्स होण्यासाठी मला कोणता कोर्स करावा लागेल?

एएनएम, जीएनएम, बीएससी नर्सिंग, पोस्ट बेसिक बीएससी नर्सिंग इत्यादीसारखे नर्स बनण्यासाठी अनेक कोर्स आहेत. या सर्व नर्सिंग कोर्सेसची आम्ही लेखात सविस्तर चर्चा केली आहे.


तरीही, जर तुम्हाला दोन वर्षांचा नर्सिंग कोर्स करायचा असेल तर तुम्हाला एएनएम नर्सिंगचा अभ्यास करावा लागेल. जीएनएम नर्स होण्यासाठी, जीएनएम नर्सिंगची साडेतीन वर्षे बीएससी नर्सिंग आणि बॅचलर ऑफ नर्सिंग म्हणजेच बीएससी नर्सिंग अभ्यास करावा लागतो.

या सर्व विषयांबद्दल तपशीलवार जाणून घेण्यासाठी कृपया पूर्ण लेख वाचा जिथे आम्ही नर्सिंग कोर्सची माहिती मराठी मध्ये दिली आहे.



नर्सिंग करण्यासाठी कोणत्या पात्रता आवश्यक आहेत?


नर्सिंगच्या वेगवेगळ्या अभ्यासक्रमांसाठी, एएनएम आणि जीएनएम नर्सिंगसाठी वेगवेगळ्या पात्रता आवश्यक आहेत, किमान 12वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे, कोणत्याही विभागातून बीएससी नर्सिंगसाठी, 12वीमध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र असणे आवश्यक आहे.



नर्सिंग कोर्स किती काळ आहे?



आधीच सांगितल्याप्रमाणे नर्सिंगचे वेगवेगळे अभ्यासक्रम आहेत आणि त्या सर्व अभ्यासक्रमांचा कालावधीही वेगळा आहे. GNM नर्सिंगसाठी कालावधी 2 वर्षे, GNM नर्सिंगसाठी 3.5 वर्षे, B.Sc नर्सिंगसाठी 4 वर्षे आणि पोस्ट बेसिक B.Sc नर्सिंगसाठी 2 वर्षे आहे.